Sclerale zuurstofdoorlatende lenzen zijn een waardevolle optie voor cliënten na een cornea-transplantatie.
Bij cliënten na een penetrerende keratoplastiek (PK) wordt echter vaak een uitgesproken corneale toriciteit gemeten. Dit kan leiden tot complexere aanpassingen van sclerale lenzen.
Een 53-jarige man wordt doorverwezen voor een sclerale contactlensaanpassing na een corneatransplantatie van het linkeroog wegens keratoconus. De hulpvraag bestaat uit het verbeteren van het zicht van het linkeroog.
De ongecorrigeerde visus OS bedraagt 0,05. Met een brilcorrectie van +1,25 –7,00 x 25 wordt een visus van 0,50 bereikt. Er wordt een diagnostische passing uitgevoerd met een Zenlens® scleralens (Bausch + Lomb) met de volgende parameters: basiskromming (BC) 7.42 mm, diameter 15.4 mm, sagittale hoogte (SAG) 4600 µm en APS flat 2 x steep 2.
De overrefractie bedraagt plano –4,00 x 25. Bij beoordeling van de passing werd een superior-nasale randlift gezien, passend bij een licht te vlakke passing. Daarnaast was er sprake van een inferior-temporale decentratie. De hoge cilinderwaarde bij overrefractie wees op toriciteit-geïnduceerde lensflexie.
Het fluoresceïnepatroon toonde duidelijke variatie in clearance, passend bij een sterk torisch hoornvlies (Afbeelding 1A). Bij sterk torische corneae kan een onvoldoende vault in bepaalde meridianen leiden tot schijnbare corneale aanraking. Een klassieke benadering is het kiezen voor een grotere diameter en/of grotere sagittale hoogte om de volledige cornea te overbruggen.
Een alternatief is het toevoegen van toriciteit aan het posterieure lensprofiel, zodat de lensvorm beter overeenkomt met de corneale geometrie en een gelijkmatigere clearance wordt verkregen.
Door toriciteit toe te voegen aan het lenssegment tussen de optische zone en de landingzone kan de lens beter worden uitgelijnd met de cornea, terwijl een sferische basiskromming en eventueel sferische sterkte behouden blijven.
Deze passingstechniek staat bekend als Bi-Elevation: gebruik van twee verschillende sagittale hoogtes, overeenkomstig met de twee hoofdmeridianen van de cornea. Bij het beoordelen van de passing dient men de centrale clearance in beide hoofdmeridianen te evalueren: bij voldoende centrale clearance kan de SAG van één meridiaan afzonderlijk worden aangepast, bij onvoldoende clearance dient de SAG in één of beide meridianen te worden verhoogd of verlaagd en tegelijkertijd is de basiskromming aan te passen om de corneale uitlijning te optimaliseren, parallel aan de SAG-aanpassingen.
In deze casus werd na setting een centrale clearance van 211 µm gemeten. De bestaande SAG-waarde van 4600 µm bleek voldoende voor de vlakste meridiaan. Om extra clearance te creëren ter hoogte van 4–5 uur en 10–11 uur, werd de globale basiskromming afgevlakt van 7.42 mm naar 8.04 mm, overeenkomend met ongeveer 3,5 dpt. Om de passing in de steilere meridiaan te optimaliseren en de landing beter te laten aansluiten, werd 200 µm extra sagittale hoogte toegevoegd.
Dit resulteerde in een lens met Bi-Elevation SAG-waarden van 4600 x 4800 µm. Deze aanpassing maakt de SmartCurve®-zone en de limbal clearance zones steiler in de diepere meridiaan; dit leidt tot een meer regelmatigere midperifere clearance en een stabielere gelijkmatige landing over de volledige omtrek van de lens. De definitieve lens werd ontworpen met de volgende parameters: BC 8.04 mm, SAG 4600 x 4800 µm, diameter 15.4 mm en APS standaard.
De passing van de nieuwe lens toonde een passend fluoresceïnepatroon met goede uitlijning en behield dezelfde rotatiepositie als de eerdere torische APS-lens (Afbeelding 1B).
Uitgesproken corneale toriciteit kan het aanpassen van sclerale lenzen bemoeilijken en aanleiding geven tot decentratie, conjunctivale prolaps en zones met zowel overmatige als onvoldoende clearance.
Door gebruik te maken van een Bi-Elevation ontwerp kan de corneale toriciteit worden gecompenseerd op het niveau van de sagittale vault. Dit resulteert in een beter uitgelijnde en stabielere sclerale lenspassing.
Marc Botticella, [email protected], Bausch + Lomb Specialty Vision Products

Afbeelding 1A Zenlens met torische APS op een post-PK oog met uitgesproken corneaal astigmatisme

Afbeelding 1B Bi-Elevation Zenlens op dezelfde sterk astigmatische cornea, met duidelijk verbeterde corneale uitlijning
Tags: Bausch + Lomb, BI-Elevation