Hij was er niet tijdens NCC2026, maar hij was er ook een beetje wel: Nathan Efron. Hij is waarschijnlijk een van de meest spraakmakende en bekende onderzoekers van de afgelopen decennia, van degenen die nog in leven zijn. Ik mag ‘Nate’ zeggen, omdat ik bij hem in 1992 enkele maanden mocht stagelopen in Manchester en hem goed heb leren kennen. Phil Morgan, wél op het NCC, was toen een PhD-student van hem.
Die periode heeft mijn leven veranderd: na die periode bij Nate en Phil wist ik wat ik wilde met mijn leven. Nate worden! Nate heeft enkele jaren geleden, en bij herhaling, vanaf het podium geroepen dat contactlenzen op het oog ‘intrinsiek een lichte inflammatie’ veroorzaken. Dat klinkt best heftig, maar dat valt bij nader inzien wel mee. Het kan zelfs een geweldig startpunt zijn om het aanpassen van contactlenzen mee te benaderen.
Dit was dan ook de insteek van de sessie ‘Een nieuwe kijk op het aanpassen van contactlenzen’ van Cristian Mertz, Marco van Beusekom en mijzelf. Die ‘ontstekingsreactie’ die een contactlens veroorzaakt, moet je niet te zwaar aanzetten, maar ga je heel diep in de cornea kijken met speciale confocale microscopie, dan kun je dendriforme cellen of Langerhanscellen zien. Dit zijn sub-klinische ontstekingsmediatoren als reactie op de contactlens. Uitgangspunt van onze sessie was daarom: hoe kun je ‘zo lief mogelijk’ zijn voor het oog?
Cris liet zien welke reacties er kunnen zijn, en hoe deze zo goed mogelijk te managen. Marco van Beusekom haalde de term ‘fysiologisch manager’ van het oog uit de kast: want dat zijn we in de praktijk. De vraag is ook: wat kun je met pasvorm doen?
Onderzoek aan de Pacific University in de VS en aan het Deltion College in Zwolle laat zien dat pasvorm er wel degelijk toe doet. Of eigenlijk: de vorm van het oog doet ertoe: heb je een normaal oog, binnen bepaalde grenzen, dan passen standaard zachte disposable lenzen in principe allemaal prima. Het verschil tussen de sagitta van het oog en de sagitta van de lens is dan binnen het ‘normale bereik’. De inschatting is dat dit in ongeveer 80% van de gevallen zo is.
De rest van de ogen, 20% dus, valt in het vlakke of het diepe gebied aan beide kanten van de bell-curve. Nu zijn diepe ogen niet meteen het probleem: onze standaardlenzen zullen bij diepe ogen hoogstens te veel bewegen, meer decentreren en mogelijk daarmee comfort- en visusklachten veroorzaken. Ook zullen we dit er wel uitpikken achter de spleetlamp.
De crux ligt bij vlakke ogen. Een standaardlens met gemiddelde sagittahoogte op een vlak oog zal te diep zijn. Bij deze contactlenzen is het juist erg lastig om dit eruit te pikken: ze bewegen allemaal een beetje (de goed passende lens, de iets te diepe lens en de veel te diepe lens) en centreren prima. Ook het initiële draagcomfort is prima (later op de dag ontstaan vaak de problemen).
Onderzoekers aan de Universiteit van Ohio in de VS hebben aangetoond dat bij mensen met vlakke ogen er méér cornea-infiltraten te zien zijn. Dit zijn dus ‘Nate’ zijn ontstekingsreacties, maar dan inmiddels niet subklinisch meer, maar klínisch. Pas dus op bij vlakke ogen, selecteer daarbij een vlakkere lens dan standaard, of pas een extended-parameter of custom-made zachte lens aan.
In het bereik van de normale oogvormen is het juist zinvol naar andere factoren te kijken dan pasvorm. Om hier ‘zo lief mogelijk’ voor het oog te zijn, kun je kijken naar vloeistoffen, naar materialen en naar vervangingsfrequentie. Bij een normale oogvorm is het gebruik van een daglens waarschijnlijk ‘het liefste’ wat je voor een oog kan doen.
Maar het gaat dus hand in hand: we méten lenzen aan door naar de oogvorm te kijken, en we pássen lenzen aan door naar de andere variabelen te kijken. En ook door te kijken welke lens het beste past bij de lensdrager, qua levensomstandigheden en omgevingsfactoren.
Eef van der Worp verruimt zijn blik en kijkt via deze column en ‘door de lens van…’ naar diverse onderwerpen die hem opvallen vanuit zijn vakgebied.
BRON
Efron, N. (2024, april). Contact lens wear is intrinsically inflammatory. Contact Lens Spectrum. href=”http://www.clspectrum.com/issues/2024/april/gsls-2024-keynote”>www.clspectrum.com/issues/2024/april/gsls-2024-keynote
Tags: Column, Contactlenzen, Eef van der Worp, Ooggezondheid
Eyeline is een mix van samen, van jong en ervaren, creatief en zakelijk, van gisteren, vandaag en morgen. Eyeline is een compact team en een team freelancers, met name op het gebied van foto, video en tekst. Samen is met het hele team, met en voor de klant. Verbinding is kracht!
© Copyright Eyeline
